Praca i opieka coraz częściej idą w parze. Dotyczy to już milionów Polaków 

Praca zawodowa i opieka nad bliskimi coraz częściej funkcjonują obok siebie jako dwie równoległe części codzienności. 

Najnowsze dane GUS pokazują, że w 2025 roku 35,9% osób w wieku 18–74 lata opiekowało się innymi osobami. Jeszcze bardziej wymowna jest druga liczba: obowiązki zawodowe i opiekuńcze łączyło 42,4% wszystkich pracujących. 

To oznacza, że dla bardzo dużej części rynku pracy elastyczność nie jest dodatkiem do benefitu. Jest czymś, co może decydować o tym, czy pracę da się pogodzić z codziennym życiem. 

Opieka to nie tylko małe dzieci 

Gdy mówi się o łączeniu pracy z obowiązkami rodzinnymi, pierwszym skojarzeniem zwykle są rodzice małych dzieci. 

Badanie GUS pokazuje szerszy obraz. 

Obejmowało zarówno osoby zajmujące się dziećmi poniżej 15. roku życia, jak i tych, którzy opiekują się starszymi krewnymi wymagającymi wsparcia ze względu na wiek lub stan zdrowia. 

To ważne w starzejącym się społeczeństwie. Coraz więcej pracowników może jednocześnie wychowywać dzieci, pomagać rodzicom albo wspierać innych członków rodziny. 

Rynek pracy musi więc odpowiadać nie tylko na potrzeby młodych rodziców, ale szerzej: osób pełniących role opiekuńcze na różnych etapach życia. 

Elastyczność nabiera bardzo konkretnego znaczenia 

Dla jednej osoby najważniejsza może być możliwość rozpoczęcia pracy godzinę wcześniej. Dla innej praca zdalna w wybrane dni, zamiana zmiany albo możliwość szybkiego wyjścia w nagłej sytuacji. 

Dlatego elastyczna organizacja pracy coraz częściej przestaje oznaczać po prostu „możesz pracować z domu”. 

Liczy się też przewidywalność grafiku, możliwość wpływania na godziny pracy czy ograniczenie sytuacji, w których harmonogram zmienia się w ostatniej chwili. 

To szczególnie ważne w handlu, produkcji, logistyce, gastronomii czy ochronie zdrowia, czyli wszędzie tam, gdzie pracy nie da się po prostu przenieść do laptopa. 

Pracodawca nie musi rozwiązywać wszystkiego 

Nie każda firma może zaoferować pracę hybrydową i nie na każdym stanowisku da się dowolnie przesuwać godziny. 

Ale nawet niewielkie zmiany organizacyjne mogą mieć znaczenie. 

• wcześniejsze publikowanie grafików,
• możliwość zamiany zmian między pracownikami,
• bardziej elastyczne godziny rozpoczęcia pracy,
• jasne zasady dotyczące pracy zdalnej,
• planowanie spotkań w godzinach, które nie utrudniają odbioru dzieci czy innych obowiązków opiekuńczych. 

W praktyce często nie chodzi więc o spektakularny benefit, ale o większą przewidywalność dnia.

 

To może mieć znaczenie także przy rekrutacji 

Jeżeli obowiązki opiekuńcze dotyczą tak dużej części pracujących, pytanie o organizację czasu pracy będzie coraz częściej jednym z elementów wyboru pracodawcy. 

Dla części kandydatów różnica między dwiema podobnie płatnymi ofertami może sprowadzać się właśnie do grafiku, możliwości pracy hybrydowej czy elastycznych godzin. 

Pracodawcy, którzy potrafią jasno opisać takie rozwiązania już w ogłoszeniu, mogą dotrzeć do osób, które w innym przypadku nawet nie zdecydowałyby się aplikować. 

Warto więc podczas przeglądania ofert pracy zwracać uwagę nie tylko na wynagrodzenie i zakres obowiązków, ale także na sposób organizacji pracy. 

Nowa codzienność rynku pracy 

Dane GUS nie pokazują niszowej grupy. Pokazują sytuację, która dotyczy już milionów osób. 

Pracownik coraz częściej nie jest wyłącznie pracownikiem. Po zakończeniu zmiany może być rodzicem, opiekunem starszej osoby albo kimś, kto regularnie pomaga bliskiemu wymagającemu wsparcia. 

Dlatego rozmowa o rynku pracy coraz częściej będzie dotyczyć nie tylko pensji i liczby wakatów. 

Równie ważne stanie się pytanie: czy sposób organizacji pracy pasuje do życia, które zaczyna się po jej zakończeniu?